Binnen Amsterdam UMC lopen, naast de doorgewinterde wetenschappers, ook jonge en veelbelovende onderzoekers rond die gesponsord worden om een onderzoek te kunnen starten of voort te zetten. Tijd om eens wat meer te weten te komen over zo’n onderzoek. Dit keer het onderzoek van Rutger-Jan Swijnenburg, bedenker van de PANSCAN.

Een jaar of 10 geleden maakte de jonge arts en onderzoeker van dichtbij mee hoe alvleesklierkanker genadeloos toe kan slaan: “Een naast familielid overleed op veel te jonge leeftijd aan deze vreselijke ziekte. Bij diagnose waren er al uitzaaiingen. Het was een kwestie van maanden.” De tragische gebeurtenis motiveert hem tot op de dag van vandaag: “De ziekte is vaak fataal en er is weinig hoop, daar moet iets aan gedaan worden.”

Moeilijke tumor
Alvleesklierkanker is één van de dodelijkste vormen van kanker. Een groot probleem is dat de ziekte meestal erg laat aan het licht komt. Een belangrijke verklaring is dat de patiënt de tumor niet voelt en dat de arts de tumor niet ziet. Als er klachten zijn en er met (endoscopische) echografie, CT of MRI scan een afwijking wordt gezien is het meestal niet direct duidelijk of dit een kwaadaardige tumor betreft. Met een ‘klassieke’, glucose (FDG) PET scan kan geen goed onderscheid worden gemaakt tussen tumor en ontstekingsweefsel. Vaak wordt besloten tot biopsieën via de maag of operatie als de verdenking hoog, maar de diagnose onzeker is. Een operatie geeft de enige kans op genezing. Echter, door uitzaaiingen of lokale doorgroei komt maar 15% van de patiënten daarvoor in aanmerking. In 80% van de gevallen is de ziekte al vergevorderd bij het stellen van de diagnose. 

Zien is weten
Er is dus dringend behoefte aan betere diagnostiek. Met de PANSCAN, een samentrekking van de woorden ‘pancreas’ (alvleesklier) en ‘scan’, wil Swijnenburg alvleesklierkanker beter in beeld brengen. Het project kwam tot stand in nauwe samenwerking met onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC): “We onderzoeken of we met de PANSCAN beter onderscheid kunnen maken tussen alvleesklierkanker en goedaardige afwijkingen. Ook gaan we onderzoeken of we uitzaaiingen en tumoren kleiner dan 1 cm kunnen opsporen. Met huidige technieken zoals CT- en MRI-scans is dat niet mogelijk. Uiteindelijk hopen we met de PANSCAN veel beter te kunnen inschatten of opereren zinvol is op dat moment.”

Sponsoring door KWF
Het onderzoek loopt sinds 1 mei 2018. KWF Kankerbestrijding financiert het onderzoek met een bijdrage van ruim €658.000,-.

Tekst: KWF.nl. Lees hier het volledige artikel.